DANTZA AUTODETERMINAZIOAREN ALDE

DANTZA: ERABAKITZEKO ESKUBIDEA ALDARRIKATZEKO

BENITO LERTXUNDI - ERRIBERA

Benito Lertxundi Orion jaio zen, 1942ko urtarrilaren 6an, errege egunez. Bera izan zen sendi apal bateko bederatzi anai-arrebetatik azkena.....irakurri gehiago

ERRIBERA

Erribera, erribera,

zure landen zabalera

ortzi muga den hartan

mugatzen da.

Zure lur emankorretan

isurtzen diren asmoak

gogotsu hartuko al ditu

lur gozoak.

Zure gaztelu zaharrek

gorderik duten antzina

hats tristetan mintzo da

haren mina.

Horma zahar arraituetan

txoriak dira kantatzen

mendetako lo geldia

salatzen.

Nafarroa anai zaharra

kondairaren lehen sustarra

bego higan arbasoen 

amets hura.

A TRIP TO LONDON

A TRIP TO LONDON from Alegrixe

BENITO LERTXUNDI KANTATUZ

Haurrak Lertxundi kantatuz, Et Incarnatuz Orkestraren babesaz eta haur abesbatzarekin batera, Tolosan eskeini zuten apirilaren 26an emanaldi hunkigarria. Iparraldeko eta Hegoaldeko 200 haur baino gehiago aritu ziren kantari. 

GERNIKAKO BONBARDAKETA

Gernikako bonbardaketa 1937ko apirilaren 26an Gerra Zibilean Gernika hiriak pairatutako hegazkin-erasoa izan zen. Erasoak zibilak sarraskitu zituen, eta hiria suntsitu. Luftwaffe naziaren Kondor Legioa eta Italiar faxisten Aviazione Legionariako hegazkinak izan ziren erasotzaileak.

Bonbardaketa Pablo Picassoren gerraren aurkako margolan famatuaren gaia izan zen.

Gernika baino lehen, beste herri batzuk, Durangok eta Otxandiok kasu, Italiako eta Alemaniako hegazkinen erasoak pairatu zituzten; populazio zibila larri kolpatu eta kalte larriak egin zituzten.

Dena den, Gernikako bonbardeaketaren sinbolismoak leku propioa eman dio guden historia beltzean.

EUSKAL HERRIAN EUSKARAZ

Oskorri - Euskal Herrian Euskaraz

Euskal Herrian euskaraz

nahi dugu hitz eta jolas

lan eta bizi euskaraz eta

hortara goaz,

bada garaia noizbait dezagun

guda hori gal edo irabaz.

Zabal bideak eta aireak

gure hizkuntzak har dezan arnas,

bada garaia noizbait dezagun

guda hori gal edo irabaz.

Euskal Herrian euskara

hitz egiterik ez bada

bota dezagun demokrazia

zerri azkara

geure arima hiltzen uzteko

bezain odolgalduak ez gara.

Hizkuntza gabe esaidazue

nola irtengo naizen plazara,

geure arima hiltzen uzteko

bezain odolgalduak ez gara.

Euskal Herri euskalduna

irabazteko eguna

pazientzia erre aurretik

behar duguna,

ez al dakizu euskara dela

euskaldun egiten gaituena?

Zer Euskal Herri litzake bere

hizkuntza ere galtzen duena.

Ez al dakizu euskara dela

euskaldun egiten gaituena?

JOAKIN EGIA UNZUETA

Joakin Egia Unzueta (Bilbo, Bizkaia, 1903 - Liverpool, Erresuma Batua, 1956) Bilboko portuko kapitaina izan zen.

1936an Eusko Jaurlaritza antolatu zenean, gerrarako ontzidi bat antolatzeko agindua eman zion. Lau bakailao-ontzi artilleriaz hornitu,eta Araba, Gipuzkoa, Bizkaya eta Nabarra izenez bataiaturik, itsas garraiorako laguntzaile eta babesle izateko prestatu zituen. Orobat lan handiak egin zituen, Bilboko porturako defentsa antolatzen. Bizkaia armada nazionalaren esku erori zenean, setioari itzuri eta hamar draga-minarekin Frantziara ihes egin zuen.

Hemen dituzu  Gerra Zibileko hiru bideo:

Euskal-Bouak from Gabriel Gerrikagoitia on Vimeo.

itsas-gudarien-eguna-1977 from Gabriel Gerrikagoitia on Vimeo.

ikuska-17 from Gabriel Gerrikagoitia on Vimeo.

HABANA ITSASONTZIAN BRITANIA HANDIRA

“Gutaz ahaztu dira” esaten dute oraindik batzuk. Gerra bukatu ostean 250 haur inguruk ez zuen itzultzerik izan. Gaur egun 80 eta 90 urte artean dituzte. Gainerakoei kontatu beharrean norberarentzako gorde eta aurrera segitu zuten etxetik urrun. Batzuk oroitzapenak blokeatuta dituzte, historia traumatikoak daudelako.Itsasoa biziki arro zegoen, denak zorabiatuta eta goitika egiten.

“Agur esatea” dokumentala ikustea merezi du.Matt Richards britainiarrak zuzenduta eta Izaskun Arandiak idatzi eta ekoiztutako dokumental honetan kontatzen den historia hunkigarria da.Francok La Cervera barkua bidali zuen, Habana itsasontzia bueltan ekartzeko baina Britainia Handiak bi barku ingelesak bidali zituen  eta  horrela Habana babestu eta La Cervera uxatzea lortu zuten.

Britainia Handian, kanpalekuan zeudela,Bilbo Francoren eskuetan erori zela entzun zutenean benetan bakarrik zeudela sentitu zuten.

Orokorrean gustura daudela aitortu dute. Pozik daude izan duten bizitzarekin eta sortutako familiekin.Euskal sentimenduari eutsi diote eta gehienetan euskal kulturarekiko maitasuna transmititu diete ondorengo belaunaldiei.Hala ere, identitate arazoak ere izan dituzte, ez direlako sentitzen ez hango ez hemengo.

HERIOTZAREN BEGIAK (PACO IBAÑEZ)

Etorriko da zure soaz heriotza
gor, logabe, alhadura zaharren gisa,
goiznabarretik gauera alboan dugun
ohidura zentzugabe bat bailitzan.

Zure begiak alferrikako hitza izanik
garraisi mutu, isiltasun oro isil,
goiz bakoitzean aurkitzen dituzu adi
ispilura begiratuz, ilun, hurbil.

Jakinen dugu egun hartan, oh
itxaropen!
bizitza zarela eta ezereza,
guztiontzat du heriotzak soa zorrotz
bakar, mutu, leizera jetsiko gera.

Urratuko da ezpain hertsien keinua,
aurpegi arrotza leihoaren ondoan,
usadioen guneak desitxuratuz
biluztasuna nagusitzen denean.

Zure begiak argi grisaren errainu,
mendi ilunen goizorduko izotza,
esnatzearen dardara eta ikara
kale hutsetik hurbiltzen zarenean.

Jakinen dugu egun hartan, oh
itxaropen!
bizitza zarela eta ezereza,
guztiontzat du heriotzak soa zorrotz
bakar, mutu, leizera jetsiko gera.

PACO IBAÑEZ ARRIAGA ANTZOKIAN

Paco Ibañez kantaria eta musikaria da.Valentzian jaio zen baina Euskal Herrian bizi izan zen hainbat urtetan, Adunan.Parisen urte asko egin zituen.Gaztelaniaz, euskaraz eta frantsesez kantatzen du.

Bere lan nagusia Espainiako poeta ospetsuen poemak musikatzea izan da. Euskal kantuen bertsioak argitaratu ditu eta Euskal Herriko abeslari eta intelektualekin lotura estua du.

Gaur Arriaga Antzokian zoragarri kantatu du. Euskaraz ere ederki abestu du eta pozgarria izan da euskaraz  mintzatzen entzutea. Euskara bihotzean darama gizon honek.